Het beroete filter

Wat een schitterende, en tegelijkertijd verdrietige dag.

Joost Zwagerman zal nooit meer genieten van herfstappels die rijpen in de zon. Van de bleekblauwe lucht die ons richting een Indian Summer stuwt. Hij zal nooit meer genieten. Voor zover hij dat de afgelopen tijd nog deed. Want dat was één van de problemen.

Angst voor de angst

Vroeger, tijdens mijn zwarte dagen, was alleen al de gedachte aan zelfmoord genoeg om in paniek te raken. ‘Stel nou dat ik ooit zover zou komen’, dacht ik dan. ‘Dat ik op een dag zomaar onder een trein loop.’ De angst voor de angst, zou Franklin D. Roosevelt gezegd hebben. Het heeft even geduurd voordat ik de angst voor de angst onder controle had.

Mijn schrikbeeld, zijn troost

Joost Zwagerman vond de gedachte aan zelfmoord troostrijk, heb ik ooit eens ergens gelezen. “Het gevoel dat je er altijd nog uit kan stappen”. Ik vond dat destijds al een opvallende uitspraak, die anno 2015 welhaast profetisch is gebleken. Alleen de gedachte was niet meer genoeg voor hem.

Geen wondermiddel

Dat psychische noden mensen tot wanhoop kunnen drijven is me inmiddels wel duidelijk. Dat er in sommige gevallen nog steeds geen adequate behandeling is, is met 216.000* (gemelde!) patiënten ronduit schrijnend. Elke dag komen er behandelingen en medicijnen bij. Maar nog steeds zit het wondermiddel er niet tussen.

De mooie zinnen

Ik las Gimmick in 1990, voor mijn eindlijst op de Havo. Later volgden andere boeken. De Buitenvrouw vond ik mooi en Vals Licht las ik in één adem uit. Het ging in die tijd altijd tussen Zwagerman, Grunberg en Giphart. Giphart was de grappige, Zwagerman degene van de mooie zinnen. (En Grunberg vond ik niet leuk.)

In 2010 kwam zijn bundel ‘Beeld verplaatst’ uit. Daarin schreef hij:

“De aanmatigende stilte van de rechthoek
Het huis
Dit keer geen termen gesneden of open
Zo leeg is het vertrek”

Ik weet niet zeker of ik de woorden begrijp. Maar wat ik wél weet is dat de wereld een talentvol schrijver armer is. En op die manier dus ook een stukje leger is. Ik hoop dat Joost Zwagerman de troost heeft gevonden die hij zocht. Ik wens zijn vrienden en familie heel veel strekte.

Het beroete filter

En ik? Ik ga genieten van de mooie dag. Van de herfstappels die rijpen in de zon. En ik hoop voor iedereen die nu niet kan genieten, dat tijd, behandeling of medicijn het beroete filter snel weer schoonveegt. Dat het Beeld Verplaatst. Zodat er weer hoop is. En ook zij weer kunnen genieten.

* Trimbosinsituut

3 Responses to "Het beroete filter"

  • Granny
    9 september 2015 - 09:30

    Wat ontzettend mooi geschreven….

  • Linda van der Klooster
    9 september 2015 - 09:33

    Heel mooi geschreven.

  • Ellen
    9 september 2015 - 16:10

    Heel mooi geschreven, en wat een lieve wens tot slot. Fijn om te lezen deze dag.

Leave a Reply